Gürültüye bağlı işitme kaybı, Türkiye'de en sık bildirilen meslek hastalıklarının başında gelir. Buna rağmen sahada en geç fark edilen sorundur. Nedeni basittir. Kayıp ağrı yapmaz, tek kulakta başlamaz ve önce konuşma dışı frekansları etkiler. Çalışan farkına vardığında hasar çoğu zaman kalıcıdır.
Kayıp neden yıllarca fark edilmez?
Gürültü hasarı tipik olarak 4000 Hz civarındaki yüksek frekanslarda başlar. Günlük konuşma ise ağırlıkla 500 ile 2000 Hz aralığında geçer. Yani çalışan telefonda konuşabilir, sohbeti takip edebilir ve işitmesinin sağlam olduğunu düşünür. Kayıp konuşma frekanslarına indiğinde ise geri dönüş yoktur. Bu yüzden tanı ancak düzenli odyometri takibiyle erken evrede konabilir.
Mevzuat hangi durumda ne istiyor?
Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik, maruziyet düzeyine göre kademeli yükümlülük kurar. Günlük gürültü maruziyet düzeyi için üç eşik tanımlanır.
- En düşük eylem değeri 80 dB(A). Bu düzeyde işveren kulak koruyucu donanımı hazır bulundurur ve çalışanın talebi halinde işitme testi yapılır.
- En yüksek eylem değeri 85 dB(A). Kulak koruyucu kullanımı zorunludur ve düzenli odyometrik takip gerekir.
- Maruziyet sınır değeri 87 dB(A). Koruyucunun etkisi dahil bu düzey hiçbir koşulda aşılamaz.
6331 sayılı Kanunun 15. maddesindeki genel sağlık gözetimi yükümlülüğüyle birlikte okunduğunda tablo nettir. Gürültülü işyerinde odyometri, isteğe bağlı bir tarama değil, sağlık gözetiminin zorunlu parçasıdır.
Doğru odyometri takibi nasıl yapılır?
Ölçümün değeri, koşullarının standart olmasına bağlıdır. Test ses yalıtımlı kabinde, kalibrasyonu belgeli klinik odyometreyle ve her iki kulak için 500 ile 8000 Hz bandında yapılmalıdır. Sonuç tek başına değil, önceki odyogramlarla karşılaştırılarak yorumlanır. Asıl aranan şey mutlak değerden çok eşiklerdeki kaymadır.
Kayıp saptanırsa ne olur?
Eşik kayması saptanan çalışan işyeri hekimine bildirilir. Hekim maruziyet değerlendirmesi ister, kulak koruyucu uyumu gözden geçirilir ve gerekirse çalışan daha az gürültülü bir pozisyona yönlendirilir. Erken evrede yakalanan kayma bu önlemlerle durdurulabilir. İlerlemiş kayıpta ise hedef kalan işitmeyi korumaktır, kaybedileni geri getirmek değil.
Gürültü maruziyeti olan tesisiniz için karşılaştırmalı odyometri takibi kurmak isterseniz çalışan sayınızı ve vardiya düzeninizi teklif formundan iletin. Sessiz kabinli mobil aracımızla ölçümü işyerinizde planlayalım.