Süre
Kişi başı ortalama 5 dakika
Raporlama
Aynı gün dijital rapor
Solunum fonksiyon testi akciğer hacimlerini ve hava akış hızlarını ölçerek astım, KOAH ve mesleki akciğer hastalıklarının erken bulgularını yakalar. Toz ve kimyasal maruziyeti olan işyerlerinde SFT, akciğer grafisiyle birlikte sağlık gözetiminin iki temel tetkikinden biridir.
Tozla Mücadele Yönetmeliği'ne göre tozlu ortamda çalışanların sağlık gözetimi EK-2 formuyla yapılır, muayene sıklığını işyeri hekimi risk değerlendirmesi, ortam toz ölçümleri ve tozun türüne göre belirler. Yönetmeliğin pnömokonyoz tanı şeması, solunum fonksiyon testlerindeki patolojiyi değerlendirme ölçütleri arasında sayar. Asbestle çalışmalarda ise solunum fonksiyon testi akciğer grafisiyle birlikte sağlık gözetiminin parçasıdır.
Testler ATS/ERS kriterlerine uygun spirometrelerle, her çalışan için tek kullanımlık filtreli ağızlıkla uygulanır. Geçerli sonuç için en az üç kabul edilebilir nefes manevrası alınır ve FVC ile FEV1 değerlerinin tekrarlanabilir olması aranır. Cihazlar düzenli aralıklarla kalibre edilir, sonuçlar yaş, boy ve cinsiyete göre referans değerlerle yorumlanır ve yıllar içindeki değişim karşılaştırmalı raporlanır.
Hizmet kapsamı
- FVC, FEV1, FEV1/FVC ve PEF ölçümleri
- Tek kullanımlık bakteri filtreli ağızlık
- Referans değerlere göre yorum ve hekim değerlendirmesi
- Yıllık karşılaştırmalı trend raporu
Yasal dayanak
- Tozla Mücadele Yönetmeliği (RG 05.11.2013/28812) md. 10 ve Ek-2
- Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik (RG 25.01.2013/28539) md. 16
- Çalışanların Sağlık Gözetimine Yönelik Tıbbi Tetkiklerin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (RG 20.01.2022/31725) md. 11
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu md. 15
Mevzuat özetleri bilgilendirme amaçlıdır; detaylar için İSG mevzuat rehberimize bakın.
Öncelikli sektörler
- Çimento, seramik ve cam üretimi
- Un, yem ve tahıl işleme
- Boya ve kimyasal üretimi
- Maden ve taş ocakları
Bu hizmetle ilgili sorular
Testten önce nelere dikkat edilmeli?
Testten önceki bir saat içinde sigara içilmemesi ve ağır egzersiz yapılmaması, sıkı giysilerin gevşetilmesi önerilir. Düzenli bronş genişletici ilaç kullanan çalışanların bunu test öncesinde bildirmesi gerekir, ilaca ara verilip verilmeyeceğine hekim karar verir.
SFT hangi sıklıkla tekrarlanır?
Mevzuat SFT için ayrı bir süre belirlemez. Tozla Mücadele Yönetmeliği'ne göre sıklığı işyeri hekimi belirler. Periyodik muayene genel olarak az tehlikeli sınıfta en geç beş yılda bir, tehlikeli sınıfta en geç üç yılda bir, çok tehlikeli sınıfta en geç yılda bir yapılır.