İşe Giriş Sağlık Raporu Nedir, Kim Verir ve Ne Kadar Geçerlidir?

İşe giriş sağlık raporu, çalışanın yapacağı işe sağlık yönünden uygun olduğunu belgeleyen ve işyeri hekimi tarafından düzenlenen belgedir. Dayanağı 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 15. maddesidir. Madde, işverene çalışanların sağlık gözetimine tabi tutulmasını ve işe girişte, iş değişikliğinde, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle işten uzak kalma sonrasında talep halinde ve düzenli aralıklarla muayene yaptırılmasını zorunlu kılar.

Bu yazıda işverenlerin en çok karıştırdığı üç konuyu netleştiriyoruz. Raporu kim verebilir, hangi tetkikler istenir ve rapor ne zaman yenilenir.

Raporu kim düzenler?

Kanun açıktır. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde çalışacaklar, yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan işe başlatılamaz ve bu raporlar işyeri hekiminden alınır. Tek istisna 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleridir. 9 Ocak 2025 tarihli 7538 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten bu yana bu işyerleri için rapor ÇASMER'lerden, aile hekimlerinden veya diğer kamu sağlık hizmeti sunucularından da alınabilir.

Pratikte bunun anlamı şudur. Bir fabrika, şantiye veya atölye için hastaneden alınan genel sağlık raporu işe giriş raporu yerine geçmez. Rapor, işyerinin tehlikelerini bilen ve çalışanın yapacağı işi değerlendiren işyeri hekiminin imzasını taşımalıdır. Raporun biçimi de serbest değildir. İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik ekindeki EK-2 İşe Giriş ve Periyodik Muayene Formu kullanılır.

Hangi tetkikler istenir?

Kanun tetkik listesi vermez, kararı işyeri hekimine bırakır. Hekim, çalışanın yapacağı işi ve maruz kalacağı etkenleri değerlendirerek tetkikleri belirler. Sahada en sık istenen set dört tetkikten oluşur. Akciğer grafisi, odyometri, solunum fonksiyon testi ve tam kan sayımı. Maruziyete göre kapsam genişler.

• Gürültülü işlerde odyometri, tozlu işlerde akciğer grafisi ve solunum fonksiyon testi ön plandadır.
• Kimyasal ve ağır metal maruziyetinde kan ve idrarda biyolojik izlem yapılır.
• Gıda işlerinde hijyen taramaları, yüksekte çalışmada EKG ve göz muayenesi eklenir.
• Ekranlı araçlarla çalışmada göz taraması, sürücülerde görme ve işitme testleri istenir.

Rapor ne kadar geçerlidir?

Mevzuatta işe giriş raporu için ayrı bir geçerlilik süresi tanımlanmamıştır. Raporun yenilenme zamanı periyodik muayene kuralına bağlıdır ve tehlike sınıfına göre değişir. Az tehlikeli sınıfta en geç beş yılda bir, tehlikeli sınıfta en geç üç yılda bir, çok tehlikeli sınıfta en geç yılda bir muayene tekrarlanır. İşyeri hekimi gerekli gördüğünde bu süreleri kısaltabilir. 19 Mayıs 2026'da yürürlüğe giren Sağlık Raporları Yönetmeliği ise aile hekimi veya ÇASMER gibi kamu kuruluşlarından alınan durum bildirir raporların, hekim başka bir süre belirtmedikçe bir yıl geçerli olduğunu düzenler.

• Çalışan farklı bir işe veya farklı maruziyet içeren bir bölüme geçerse yeni muayene gerekir.
• İş kazası veya meslek hastalığı sonrası işe dönüşte çalışanın talebiyle muayene yapılır.
• Başka bir işyerinden alınan rapor, yeni işyerinin tehlikelerini kapsamadığı için kendiliğinden geçerli sayılmaz.

Gizlilik ve saklama

Muayene sonuçları çalışanın kişisel sağlık verisidir. İşveren yalnızca çalışabilir, şartlı çalışabilir veya çalışamaz sonucunu görür, tıbbi bulgular işyeri hekiminde kalır. Kişisel sağlık dosyaları çalışanın işten ayrılmasından sonra en az 15 yıl saklanır. Kanserojen ve mutajen maddelerle çalışmalarda bu süre 40 yıla çıkar.

Süreç işyerinde nasıl işler?

Toplu işe alımlarda veya periyodik dönemde çalışanları tek tek hastaneye göndermek iş günü kaybına yol açar. Mobil sağlık aracı tüm tetkikleri işyerinde tamamlar, sonuçlar işyeri hekiminin EK-2 değerlendirmesine hazır dosya olarak teslim edilir. Bireysel başvurular Kızılay'daki merkezimizde randevusuz kabul edilir, rapor aynı gün teslim edilir.

Çalışan sayınızı ve tehlike sınıfınızı iletirseniz tetkik kapsamını ve takvimi aynı iş günü yazılı olarak gönderiyoruz.